Ngô Đình Diệm và Dollar Mỹ

Những người Việt có cảm tình với chế độ Ngô Đình Diệm thường thích nhắc đi nhắc lại rằng

“…nhân viên CIA Lou Conein đã chi cho các tướng lãnh chỉ 3 triệu đồng Việt Nam khi lật đổ chế độ và giết hai anh em Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu! Rất nhiều sách về chính biến 1/11/1963 có đăng lại biên lai nhận tiền của các tướng.”

Điều mà họ ít khi hoặc không bao giờ muốn nhắc đến là việc chính người Mỹ cũng đã từng cấp tiền cho những kẻ có thế lực tại Miền Nam để cũng cố vị thế của ông Diệm trong gia đoạn phôi thai của chế độ do ông lãnh đạo.

Trong bài phê bình cuốn “In the Midst of War” do tướng E. Lansdale viết, David Chandler cho chúng ta biết một điều lý thú như sau khi Chandler ám chỉ Lansdale đã thiếu thành thật:

“In ‘The Two Vietnams’, Bernard Fall quotes Lansdale as saying that over 8 millions dollars went to the sect leaders in ‘back pay’ to purchase their loyalty to Diem; in ‘In the Midst of War’, no money changes hands.”

Nguyễn Kỳ Phong cũng có nói đến việc này. Xem Nguyễn Kỳ Phong, “Vũng Lầy của Bạch Ốc”, Tiếng Quê Hương, 2006, trang 120 và túc chú 115 ở trang 120-121:

“Theo ước lượng, SMM [nhóm tình báo của Lansdale] bỏ ra 12 triệu dollars mua chuộc đối lập, trong đó có 3 triệu 6 cho tướng Nguyễn Thành Phương và 3 triệu cho Trần Văn Soái…Năm 1979, Lansdale gửi thư cho Viện Quân Sử Hoa Kỳ chối về chuyện mua chuộc quân đội đối lập. Tuy nhiên nhiều sử liệu sau này cho thấy Lansdale không nói thật hết những gì đã xảy ra.”

Câu hỏi cần đặt ra: Liệu chế độ Ngô Đình Diệm có thể vượt qua giai đoạn phôi thai đầy nguy hiểm của nó hay không, nếu không có người Mỹ chi tiền mua lòng trung thành của những thành phần có thế lực tại miền Nam lúc đó?